Studenten en statuten · Kunstenaar
Kunstenaar in 2026: welk statuut, en hoeveel netto?
Bijgewerkt op
Sinds 1 november 2026 wordt de bedrijfsvoorheffing anders berekend (koninklijk besluit van 27 september 2026). De berekeningen op deze pagina volgen nog de vorige regels: voor loon dat vanaf 1 november wordt betaald, kunnen de bedrijfsvoorheffing en het nettoloon verschillen. Update in voorbereiding.
In 2026 kan een kunstenaar betaald worden als werknemer (arbeidsovereenkomst, artikel 1bis, Smart of sociaal bureau), als zelfstandige, in auteursrechten, of, voor occasionele prestaties, met de amateurkunstenvergoeding: hoogstens € 81,90 per dag en per opdrachtgever, 30 dagen per jaar, zonder bijdragen of belasting.
Het kunstwerkattest geeft toegang tot artikel 1bis (werknemer, ook zonder gezagsverhouding) en, met 156 arbeidsdagen in 24 maanden, tot de kunstwerkuitkering van de RVA, die niet beperkt is in de tijd zoals de werkloosheidsuitkering. Bedragen op 1 oktober 2026.
De manieren om als kunstenaar betaald te worden
| Regeling | Bijdragen | Belasting | Voor wie |
|---|---|---|---|
| Arbeidsovereenkomst of artikel 1bis | 13,07 % voor u, op 108 % van het brutoloon | Bedrijfsvoorheffing, zoals op een loon | Artistieke prestaties betaald door een werkgever of een opdrachtgever; artikel 1bis: met het kunstwerkattest, ook zonder gezagsverhouding |
| Smart of sociaal bureau | Die van een werknemer; Smart houdt ook 6,5 % van het gefactureerde bedrag in | Bedrijfsvoorheffing, zoals op een loon | U factureert uw klanten zonder zelfstandige te worden |
| Zelfstandige | 20,5 % van het inkomen, met een minimum per kwartaal (niets onder € 1.922,16 per jaar in bijberoep) | Personenbelasting, na werkelijke kosten | Regelmatige activiteit, meerdere klanten, aanzienlijke kosten |
| Auteursrechten | Geen, binnen de grenzen van het stelsel | Roerende voorheffing, na een kostenforfait | Overdracht van rechten op een origineel werk |
| Amateurkunstenvergoeding | Geen, tot € 81,90 per dag en 30 dagen per jaar | Geen, binnen dezelfde grenzen | Occasionele artistieke prestaties, zonder technische functies, vooraf geregistreerd |
Als zelfstandige in hoofdberoep houdt u van € 30.000 winst per jaar ongeveer € 1.667,82 netto per maand over. Via Smart levert € 2.500 gefactureerd per maand aan artistieke prestaties € 1.488,85 bruto en € 1.488,85 netto op. Voor auteursrechten: zie wat u ervan overhoudt.
Het kunstwerkattest
Het wordt uitgereikt door de Kunstwerkcommissie, op aanvraag via het platform Working in the Arts, als u een professionele kunstpraktijk aantoont. Er zijn drie versies:
- Gewoon attest (5 jaar): het geeft u toegang tot artikel 1bis, dat wil zeggen het statuut van werknemer voor uw artistieke prestaties, ook zonder gezagsverhouding, als u daarvoor samen met uw opdrachtgever kiest.
- Attest “plus” (5 jaar): dezelfde rechten, en toegang tot de regels van de kunstwerkuitkering.
- Attest “starter” (3 jaar): om te beginnen, met soepelere voorwaarden voor toegang tot de uitkering.
De kunstwerkuitkering
Het is een uitkering van de RVA, eigen aan kunstwerkers met een attest “plus” of “starter”. Om er recht op te krijgen, hebt u 156 arbeidsdagen in 24 maanden nodig, berekend volgens de cachetregel: uw loon gedeeld door € 82,85 (refertedagloon op 1 januari 2026), dat is € 12.924,60 bruto. Het recht duurt 3 jaar; om het te hernieuwen, hebt u 78 dagen in 36 maanden nodig.
- Het bedrag is een percentage van uw gemiddeld dagloon, tussen een minimum en een maximum.
- U mag tot € 11.281,92 per jaar verdienen uit zelfstandige activiteiten, auteursrechten inbegrepen, zonder vermindering van de uitkering.
- Ze valt niet onder de beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd, die sinds 1 maart 2026 van kracht is.
Deze bedragen 2026 zijn overgenomen van Amplo (secundaire bron): de websites van de RVA en van Working in the Arts konden op 7 oktober 2026 niet worden geraadpleegd. Controleer ze op workinginthearts.be voordat u beslist.
De amateurkunstenvergoeding
Ze heeft op 1 januari 2024 de kleine vergoedingsregeling vervangen. Ze is bedoeld voor occasionele artistieke prestaties, niet voor technische functies. Binnen de grenzen is ze vrijgesteld van belasting en bijdragen:
- € 81,90 hoogstens per dag en per opdrachtgever, en € 23,40 hoogstens aan verplaatsingskosten (inkomsten 2026);
- 30 dagen hoogstens per kalenderjaar, alle opdrachtgevers samen, en hoogstens 7 dagen na elkaar bij dezelfde;
- elke prestatie wordt vooraf geregistreerd, door u en door de opdrachtgever, via Working in the Arts.
| Dagen in het jaar | Vergoedingen | Verplaatsingskosten | Totaal vrijgesteld |
|---|---|---|---|
| 5 dagen | € 409,50 | € 117,00 | € 526,50 |
| 10 dagen | € 819,00 | € 234,00 | € 1.053,00 |
| 20 dagen | € 1.638,00 | € 468,00 | € 2.106,00 |
| 30 dagen | € 2.457,00 | € 702,00 | € 3.159,00 |
Het bedrag 2027 is nog niet gepubliceerd: het wordt geïndexeerd via een circulaire van de FOD Financiën, meestal aan het begin van het jaar.
Nuttige links
- Working in the ArtsKunstwerkattest, amateurkunstenvergoeding en sociale rechten van kunstenaars
- SmartCoöperatie die voor u factureert en u als werknemer betaalt, in zeer uiteenlopende sectoren
- AmploHR-partner van de culturele en creatieve sector: loonverwerking voor kunstenaars en freelancers, advies over het statuut
- RVA, werken tijdens de werkloosheidWat u moet aangeven, en wanneer
Bereken het netto van een artistieke prestatie via Smart
Het gefactureerde bedrag en uw situatie: Indexo past de door Smart gepubliceerde methode toe voor artistieke prestaties (bijdragen op 108 % van het brutoloon) en vergelijkt met het statuut van zelfstandige. Er wordt niets verzonden: alles wordt in uw browser berekend.
De tool kon niet worden weergegeven. Laad de pagina opnieuw (Cmd + Shift + R op een Mac, Ctrl + F5 op een pc).
Veelgestelde vragen
Hoeveel kunt u verdienen met de amateurkunstenvergoeding in 2026?
€ 81,90 hoogstens per dag en per opdrachtgever, plus € 23,40 verplaatsingskosten, gedurende hoogstens 30 dagen per jaar: tot € 2.457,00 aan vergoedingen en € 702,00 aan kosten, zonder bijdragen of belasting.
Wat is artikel 1bis?
Een regel van de sociale zekerheid: met een kunstwerkattest kunnen uw artistieke prestaties worden aangegeven als die van een werknemer, ook zonder gezagsverhouding met uw opdrachtgever. U betaalt dan bijdragen als een werknemer, op 108 % van het loon.
Hoe krijgt u de kunstwerkuitkering?
Met een kunstwerkattest “plus” of “starter”, en 156 arbeidsdagen in 24 maanden, berekend volgens de cachetregel (€ 12.924,60 bruto in 2026). Het recht duurt 3 jaar en wordt hernieuwd met 78 dagen in 36 maanden.
Via Smart werken of zelfstandige worden?
Via Smart blijft u werknemer en wordt de facturatie voor u geregeld, in ruil voor 6,5 % van het gefactureerde bedrag en een werkbudget van 1,57 keer het brutoloon. De zelfstandige houdt ogenschijnlijk meer over, maar betaalt elk kwartaal een minimumbijdrage en heeft niet de bescherming van een werknemer.
Zijn auteursrechten onderworpen aan sociale bijdragen?
Nee, binnen de grenzen van het stelsel: ze zijn onderworpen aan de roerende voorheffing na een kostenforfait. Het stelsel heeft strikte voorwaarden (origineel werk, werkelijke overdracht van de rechten, jaarlijks plafond).
En nu?
- Auteursrechten: hoeveel blijft er overWat er overblijft van uw auteursrechten, vergeleken met een loon.
- Activiteitencoöperatie (Smart)Van gefactureerd bedrag tot nettoloon, en de vergelijking met een zelfstandige.
- PodiumtechnicusHet netto van podium- en audiovisuele technici.
- Mag ik combineren?Uw rechten als u een activiteit toevoegt aan uw job, uw werkloosheid of uw pensioen.
Bronnen
Parameters van kracht op 1 oktober 2026. Elke parameter verwijst naar zijn bron, de officiële als die bestaat; een secundaire bron wordt als zodanig aangeduid.
- Circulaire 2026/C/27 relative à l’indemnité des arts en amateur (11 februari 2026), FOD Financiën, samengevat door Forum for the Future (secundaire bron).
- Instructions administratives 2026/3 : les artistes (article 1bis, indemnité des arts en amateur), RSZ.
- FAQ : le statut de travailleur·euse des arts en Belgique (bedragen op 1 januari 2026), Amplo (secundaire bron).
- Allocations de chômage 2026 : 24 mois maximum, et après ? (augustus 2026), Decisio (secundaire bron).
- Quelles sont les contributions mutualisées et comment sont-elles calculées ? (15 oktober 2025), Smart.
- Plateforme fédérale du travail des arts : attestation et droits sociaux, Working in the Arts.
- Artistes : l’indemnité des arts en amateurs, RSZ.
- Cotisations sociales des indépendants 2026, FOD Sociale Zekerheid.
- Instructions administratives : les cotisations de sécurité sociale, RSZ. Gecontroleerd met: UCM, Securex en het VBO (via de Waalse overheidsdienst) voor het basistarief van de werkgever in de privésector: 19,88 % basisbijdrage en 5,12 % loonmatigingsbijdrage, samen 25 %.