Loonkloof: de indicatoren van de loontransparantie berekenen

De zeven indicatoren van artikel 9

De richtlijn definieert de loonkloof als het verschil tussen het gemiddelde loon van mannen en dat van vrouwen, uitgedrukt in procent van dat van mannen. Het loon omvat het basisloon en alle andere voordelen, in geld of in natura; het wordt per jaar en per uur gemeten.

Wie moet rapporteren, en wanneer?

Dit zijn de datums van de richtlijn. De Belgische wet zal bepalen aan wie het rapport wordt bezorgd en hoe het wordt bekendgemaakt. Intussen blijft de wet van 22 april 2012 over de loonkloof van toepassing: vanaf gemiddeld 50 werknemers wordt om de twee jaar een analyseverslag over de bezoldigingsstructuur opgesteld en aan de ondernemingsraad bezorgd.

Boven 5 %: de gezamenlijke loonevaluatie

De werkgever moet samen met de werknemersvertegenwoordigers een gezamenlijke loonevaluatie uitvoeren als aan drie voorwaarden is voldaan (artikel 10):

• het rapport toont een gemiddelde loonkloof van minstens 5 % in een categorie van werknemers;
• de werkgever rechtvaardigt dat verschil niet met objectieve, genderneutrale criteria;
• hij heeft het niet weggewerkt binnen 6 maanden na de mededeling van de gegevens.

Een categorie van werknemers groepeert op een niet-willekeurige manier de personen die hetzelfde werk of werk van gelijke waarde doen. In een kleine categorie kan een verschil aan één enkel loon liggen: de tool meldt de drempel, maar het is de analyse van de redenen die telt.

Hoever staat de Belgische omzetting? (bronnen op 17 september 2026)

De Europese omzettingstermijn liep tot 7 juni 2026. België heeft hem niet gehaald, en die wettelijke termijn blijft ongewijzigd: op 1 juni 2026 heeft de federale regering de Europese Commissie alleen gevraagd om gedurende zes maanden geen inbreukprocedure te openen.

Voor de privésector hangen de nieuwe verplichtingen (rapport, informatie vóór de aanwerving, gezamenlijke loonevaluatie) af van de Belgische wet. Het VBO wijst wel op een juridische onzekerheid: de richtlijn steunt op artikel 21 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en een rechter zou daar vóór de omzetting rekening mee kunnen houden. Het beginsel van gelijke beloning van vrouwen en mannen geldt wel al (artikel 157 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, cao nr. 25).

De cao’s nr. 25 (gelijke beloning) en nr. 38 (werving en selectie) van de Nationale Arbeidsraad zullen ook herzien moeten worden. Deze pagina wordt bijgewerkt zodra de wet is gepubliceerd.

Voorbeeld: de indicatoren van een fictief bestand

Het voorbeeldbestand van de tool telt 24 verzonnen werknemers (11 vrouwen, 13 mannen), verdeeld over 3 categorieën. Dit is het resultaat:

Twee van de drie categorieën bereiken de drempel van 5 %: Niveau 2 - Technische functies, Niveau 3 - Leidinggevenden. Het jaarlijkse verschil (17,4 %) is groter dan het verschil per uur (13,6 %): drie vrouwen werken deeltijds in dit voorbeeld. Daarom berekent de tool beide.

Het CSV-bestand voorbereiden

Eén regel per werknemer, zonder naam of rijksregisternummer. Exporteer het uit uw loonsoftware of uit een rekenblad, in CSV-formaat, met een puntkomma of een komma als scheidingsteken. De tool biedt een leeg sjabloon aan om te downloaden.

De berekeningsmethode

• Gemiddeld of mediaan verschil: (waarde van de mannen − waarde van de vrouwen) ÷ waarde van de mannen. De mediaan is de middelste waarde; bij een even aantal personen het gemiddelde van de twee middelste waarden.
• Uurloon: jaarloon, vast en variabel, gedeeld door de arbeidsuren van het jaar (bijvoorbeeld breuk × uren van een voltijdse job × 52).
• Kwartielen: de werknemers worden gerangschikt van laagste naar hoogste uurloon en daarna verdeeld in vier even grote groepen, op één persoon na.
• Variabel deel: de richtlijn zegt niet of het verschil alleen bij de begunstigden wordt berekend; de tool geeft beide lezingen.

Deze keuzes volgen de definities van de richtlijn waar die precies is. De precieze regels (meegetelde uren, componenten, ontvangende instantie) worden door de Belgische wet vastgelegd: de tool wordt aangepast zodra die verschijnt. Indicatieve informatie, geen juridisch advies.

Loonvorken, met hun netto

Voor elke categorie geeft de tool de waargenomen loonvork van het basisloon, als voltijds bruto maandloon, en het geschatte nettoloon ervan voor een alleenstaande. Een link maakt de badge “geschat netto” klaar om onder uw vacatures te plaatsen: Badge “geschat netto” voor recruiters.

Veelgestelde vragen

En nu?

• Badge “geschat netto”De loonvork van uw vacatures, omgezet in netto.
• Loonkost voor de werkgeverWat een brutoloon het bedrijf kost.
• Een loon situerenWaar een loon staat tussen de lonen in België.
• Minima per paritair comitéDe sectorale barema’s die u moet naleven.